„To Waszyngton najechał na Ukrainę, a nie Rosja. Jak to jest, że tylko Rosja, która jeszcze na nikogo nie najechała, ma być pociągana do odpowiedzialności?”.

– Paul Craig Roberts, Can We Trust Russophobes with Our Foreign Policy?, 21 stycznia 2022 roku

„Dlatego Departament Stanu Stanów Zjednoczonych utrzymuje fikcję, że Rosja ma zamiar rozpocząć wojnę lądową w celu zajęcia Ukrainy. […] Dlatego pomimo neokonserwatywnego/neoliberalnego szumu, potęgowanego przez podążające za nim amerykańskie media, Rosja nie ma zamiaru najechać Ukrainy. Ta fantazja jest forsowana przez tych, którzy desperacko potrzebują w dalszym ciągu podsycać entuzjazm dla całkowicie idiotycznego i kontrproduktywnego imperialnego przedsięwzięcia”.

– Daniel McAdams, Biden’s Ukrainian Albatross, 24 stycznia 2022 roku

„Dlatego też Demokraci w Izbie Reprezentantów rozpaczliwie próbują przeforsować ogromną ustawę o »darmowej broni« dla Ukrainy, zanim obecna propaganda o »inwazji Rosji« napędzana przez salonowe media ucichnie.

Tak jak wielkie koncerny farmaceutyczne spieszą się, by wprowadzić na rynek nową szczepionkę przeciwko Omicronowi, zanim wyschnie źródło, dzięki któremu zarabiają pieniądze na Covidzie, tak waszyngtońscy Demokratyczni podżegacze wojenni (z mnóstwem Republikańskich współtowarzyszy) spieszą się, by wysłać na Ukrainę broń o wartości pół miliarda dolarów, zanim zwykły konsument mediów głównego nurtu dowie się (zawsze dowiaduje się jako ostatni), że cała ta fabrykowana historia o »Rosji mającej zamiar zaatakować Ukrainę« jest kolejnym kłamstwem”.

– Daniel McAdams, Bipartisanship: US House Races MASSIVE Ukraine Weapons Transfer to the Floor! , 26 stycznia 2022 roku

„I znowu to samo. […] reżim w Waszyngtonie próbuje doprowadzić Amerykanów do szaleństwa, aby poparli najnowszą amerykańską inwazję. […] Tym razem […] wrogiem jest Rosja. […] Joe Biden podobno bardziej panikował w tej sprawie niż sami Ukraińcy, rzekomo mówiąc ukraińskiemu szefowi państwa, że Kijów zostanie »oblężony«. […] obraża każdego amerykańskiego sojusznika, który nie jest entuzjastycznie nastawiony do rozpoczynania nowych wojen […]”.

– Ryan McMaken, The Usual Suspects Are Pushing War with Russia, 28 stycznia 2022 roku

„Ray McGovern dołączył w tym tygodniu do Scotta [Hortona] w Antiwar Radio, aby omówić histerię wokół rosyjskiej inwazji na Ukrainę. McGovern wyjaśnia, dlaczego żadna taka inwazja nie będzie miała miejsca”.

– Ray McGovern on the Russia Invasion Panic, 14 lutego 2021 roku[1]

„W ciągu najbliższych 12–24 godzin może upaść przede wszystkim Kijów. Rosyjskie wojska są już w mieście. A Wołodymyr Zełenski siedzi w swoim bunkrze, gdzie coraz mniej osób odbiera jego telefony. Kawaleria, którą wierzył, że mu obiecano, nie przyjdzie go uratować. Ukraina zostanie zdemilitaryzowana, Ukraina będzie neutralna”.

– Daniel McAdams, Washington’s Crocodile Tears Over Ukraine’s Destruction, 26 lutego 2022 roku[2]

„Władimir Putin nie jest głupcem i postanowił działać zdecydowanie, aby uwolnić Rosję od okrążenia [ze strony NATO]. Z powodu inwazji giną ludzie i jest to smutne, ale tak działa i tak przez setki lat działała europejska polityka mocarstwowa”.

– Llewellyn H. Rockwell Jr., Keep US Out of War, 1 marca 2022 roku

Stany Zjednoczone i Ukraina rozpoczęły wojnę – nie Rosja

– Llewellyn H. Rockwell, Jr., 9 kwietnia 2022 roku

Libertarianizm, czyli leseferyzm, to filozofia prawa (zob. tu, tu, tu, tu i tutaj). Jej celem jest określenie, co stanowi agresję, a także dążenie do stworzenia społeczeństwa, w którym agresja (i tylko agresja) uznawana jest za przestępstwo.

Libertarianizm nie polega na formułowaniu błędnych prognoz. Nie polega na powtarzaniu propagandowych kłamstw z państwowych mediów. Nie chodzi w nim o doradzanie dyktatorom w sprawie taktyki dokonywania masowych mordów. Nie chodzi w nim ani o teorię gier (ani jej brak), ani o taktykę negocjacji z terrorystami. Nie jest pacyfizmem. Nie jest nihilizmem. A już z całą pewnością nie jest swoim przeciwieństwem, czyli zachęcaniem do agresji, usprawiedliwianiem jej czy wręcz popieraniem jej.

Duże odłamy ruchu libertariańskiego, zwłaszcza wywodzące się z tradycji rothbardiańskiej, głęboko myliły się (zarówno pod względem faktograficznym, jak i teoretycznym) w sprawach dotyczących „polityki zagranicznej”. Ich reakcje na rażącą agresję na Ukrainę ze strony rosyjskiej armii sprawiły, że te podstawowe błędy w rozumowaniu, sprzeczności i pseudointeligentny kontrarianizm stały się bardziej uderzające niż kiedykolwiek.

W tej serii artykułów wyjaśnimy, w jaki sposób te punkty widzenia nie stanowią części libertarianizmu, lecz znajdują się albo poza zdrową teorią libertariańską (w tym przypadku mogą być albo słuszne, albo niesłuszne, ale nie da się tego przewidzieć i nie da się ich obronić jako części teorii libertariańskiej), albo są błędne pod względem faktów, albo – co gorsza – są wyraźnie sprzeczne z teorią libertariańską, ponieważ promują, usprawiedliwiają lub bagatelizują agresję. Przy okazji, wyjaśniając, czym libertarianizm nie jest, mamy nadzieję, że pomożemy również ugruntować to, czym jest on w istocie, a także wyjaśnić, z czego składają się poprawne libertariańskie ramy myślenia o kwestiach polityki zagranicznej.

Libertarianizm jest deontologiczny, a nie konsekwencjalistyczny

Zacznijmy od najbardziej podstawowych zasad oraz od najbardziej porażających błędów logicznych. Kilka z tych ostatnich obecnych jest w artykule Zelensky’s Call for Nuclear War [Zełenski wzywa do wojny atomowej] autorstwa Jacoba G. Hornbergera.

Już sam tytuł nasuwa oczywiste pytanie: czy Zełenski wzywał do wojny atomowej? Nie, nie wzywał. Co rodzi kolejne pytanie: czy Zełenski ma w ogóle moc, aby rozpocząć wojnę atomową? Nawiasem mówiąc, czy Ukraina ma w ogóle broń jądrową?

Nie, nie ma. W zasadzie nie ma jej dlatego, że oddała ją… Rosji. W zamian za zobowiązanie Rosji do, no cóż, nieatakowania Ukrainy:

Federacja Rosyjska, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Stany Zjednoczone Ameryki potwierdzają swoje zaangażowanie, zgodnie z zasadami Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, w poszanowanie niezależności i suwerenności istniejących granic Ukrainy*;* – Memorandum Budapeszteńskie o Gwarancjach Bezpieczeństwa z 5 grudnia 1994 roku

Memorandum, którego postanowienia Rosja zaczęła naruszać już w 2014 roku.

To, że Rosja dokonująca inwazji na Ukrainę, jest aktem agresji, powinno być oczywiste. Z pewnością nie trzeba być libertarianinem, aby to zauważyć. W istocie, traktat zakazujący agresji nie powinien być nawet w tym wypadku potrzebny.

Biorąc pod uwagę, że Zełenski ani nie ma mocy, by samemu rozpocząć wojnę atomową, ani mocy, aby zmusić kogokolwiek do jej rozpoczęcia, ani nawet nie wyraził żadnej chęci jej rozpoczęcia, z pewnością oskarżanie go o chęć jej rozpoczęcia nie ma żadnego sensu. Jeśli Zełenski jest materialnie niezdolny do dokonania nuklearnej agresji, to w tym przypadku teoria libertariańska nie ma nic więcej do dodania.

Libertarianizm polega na nieinicjowaniu agresji

O co zatem prosił Zełenski? Prosił o ustanowienie „strefy zakazu lotów” nad Ukrainą.

Nie ma żadnego uzasadnienia, by rosyjskie bombowce mogły bombardować ukraińskie miasta. Jeśli to robią, jest to oczywisty akt agresji – czy to z punktu widzenia zdrowego rozsądku, teorii libertariańskiej, czy też biorąc pod uwagę Memorandum Budapeszteńskie. Zestrzelenie ich jest więc czystą samoobroną.

Samoobrona może być oczywiście delegowana. Dlatego Zełenski ma również prawo, zgodnie z zasadą nieinicjowania agresji, zaprosić kogokolwiek do pomocy Ukrainie w powstrzymaniu rosyjskiej agresji. Każdy, rzecz jasna, może takie zaproszenie przyjąć lub odmówić udzielenia pomocy. To, czy przyjęcie wspomnianego zaproszenia lub odmówienie udzielenia pomocy jest z punktu widzenia danego rządu lub osoby mądrym posunięciem, znajduje się całkowicie poza zakresem teorii libertariańskiej. Z pewnością nie ma nic złego w proszeniu o coś, co nie jest agresją samą w sobie.

Z pewnością rosyjski rząd składa się z ludzi posiadających sprawczość i wolną wolę – nikt nie zmusza ich do zainicjowania jakiejkolwiek agresji. Nikt nie zmusza rządu rosyjskiego ani do inwazji na Ukrainę, ani do kontynuowania inwazji, ani nawet do utrzymywania arsenału jądrowego. Rosyjskie władze mogą w każdej chwili wycofać swoje siły inwazyjne, podać się do dymisji, przeprosić i rozpocząć płacenie reparacji za swoje zbrodnie[3].

Co jednak znajduje się nie tylko poza zakresem teorii libertariańskiej, ale wręcz idzie pod prąd tejże teorii, to krytykowanie krzyku ofiary o pomoc oraz każdego, kto ośmieliłby się jej pomóc, przy jednoczesnym braku krytyki pod adresem faktycznego agresora. Ukraina nie grozi wojną atomową, Stany Zjednoczone nie grożą wojną atomową – grozi nią rosyjski rząd. To zdumiewające, że Hornberger atakuje Zełenskiego za żądanie pokojowego transferu samolotów pomiędzy krajami, a jednocześnie w żaden sposób nie komentuje i nie odnosi się do inwazji dokonywanej za pomocą samolotów faktycznie popełniających zbrodnie wojenne. W rzeczywistości amerykańskie myśliwce wysłane do obrony ukraińskiej przestrzeni powietrznej nie musiałyby zestrzelić ani jednego rosyjskiego samolotu, nie musiałyby oddać ani jednego strzału ani nie musiałyby doprowadzić do śmierci ani jednej osoby dopóty, dopóki żadne rosyjskie samoloty nie próbowałyby dokonać agresji wobec Ukraińców.

Co najwyżej, z perspektywy ściśle libertariańskiej, tym, co można uznać za agresję, jeśli rząd decyduje się wydać pieniądze na wsparcie legalnych działań obronnych innego rządu, jest koszt, jaki ponosi z tego tytułu jego własny podatnik. Dla libertarianina całkowicie uprawniona jest krytyka dodatkowych kosztów, jakie ponoszą amerykańscy podatnicy w związku z zaangażowaniem Stanów Zjednoczonych w jakąkolwiek wojnę, i argumentowanie za alternatywnymi rozwiązaniami takimi jak sprzedaż lub rozliczanie sprzętu i usług wojskowych zamiast tego lub dobrowolne finansowanie ich poprzez darowizny w ramach crowdfundingu[4].

Jeśli jednak libertarianin głośno na to narzeka, a jednocześnie milczy na temat znacznie poważniejszych agresji dokonanych przez inne rządy w tym samym czasie, w bezpośrednim związku z tą samą kwestią, na przykład na temat ogromnych kosztów rosyjskiej inwazji poniesionych przez nieszczęsnych rosyjskich podatników, nie wspominając o rosyjskich poborowych (nie mówiąc o zamordowanych ukraińskich żołnierzach i cywilach, zniszczonym ukraińskim mieniu, i tak dalej), to jego libertariańska spójność i intelektualna uczciwość wydadzą się naprawdę bardzo wątpliwe.

Libertarianizm jest racjonalny

Podsumowując, libertariański argument przeciwko pomocy Stanów Zjednoczonych dla Ukrainy w egzekwowaniu strefy zakazu lotów jest raczej słaby. Co więcej, nic takiego nie ma nawet miejsca. Natomiast libertariańskie argumenty przeciwko inwazji Rosji na Ukrainę są bardzo mocne, a inwazja ta rzeczywiście ma miejsce. Jeśli więc libertarianin chce zaapelować do polityków o zmianę ich postępowania, jeśli chce skarżyć się na jakieś istotne wydarzenie w łańcuchu zdarzeń, to z całą pewnością powinien wybrać to, które jest faktyczną agresją, a sugerowaną zmianą powinno być to, że ta agresja w ogóle nie powinna mieć miejsca lub że powinna przestać mieć miejsce.

Jeśli libertarianin uważa, że ma szansę wpłynąć na czyjeś działanie, to właściwym postępowaniem jest zwrócenie się do agresora o zaprzestanie agresji (lub wręcz aktywne powstrzymanie go od jej dokonywania), a nie zwrócenie się do ofiary o zaprzestanie proszenia o pomoc czy do osób trzecich o powstrzymanie się od niesienia pomocy.

Rosyjscy przywódcy mogą i powinni w każdej chwili – im szybciej, tym lepiej – odwołać swoje siły inwazyjne, podać się do dymisji, przeprosić, stanąć przed sądem i zacząć płacić odszkodowania za swoje zbrodnie.

Tłumaczenie: Tomasz Kłosiński

oryginalny: Libertarianism is against aggression (1)

Stowarzyszenie Libertariańskie

Czytanie audio

[1] O Scotcie Hortonie zob. część 5. Siódmego lutego Ray McGovern napisał (wszystko na Antiwar.com) artykuł pod tytułem Putin Is Not Stupid and That’s Good [Putin nie jest głupcem. To dobrze]. Z kolei 22 lutego napisał: „Czy nie jest to kolejny powód, dla którego Putin nie najechałby Ukrainy? Moim zdaniem, gdyby Putin zdecydował się na tak głupią rzecz, oczywistym jest, że najpierw uzgodniłby to z Xi Jinpingiem i że Xi odpowiedziałby głośnym »NIET« po chińsku”. Zadziwiające (lub nie), że ten genialny autor nadal oferuje światu swoje poglądy na Antiwar.com. Oto tekst z 21 czerwca: Lithuanians Stick New Finger in Eye of Russian Bear: „Moim zdaniem dobrze byłoby, gdyby…”.

[2] Rosja najechała na Ukrainę 24 lutego 2022 roku; 9 kwietnia Zełenski swobodnie spacerował po Kijowie w towarzystwie Borisa Johnsona; 6 czerwca Zełenski odwiedził Łysyczańsk; 16 czerwca Emmanuel Macron, Olaf Scholz i Mario Draghi odwiedzili Irpień.

[3] Podobne oświadczenie zatweetowała 24 lutego amerykańska Partia Libertariańska, cytując Rosyjską Partię Libertariańską (Либертарианская партия России):

Żądamy natychmiastowego zaprzestania działań wojennych i wycofania wojsk rosyjskich z terytorium Ukrainy. Imperialne ambicje tyrana nie powinny być opłacane z naszych podatków i życiem Ukraińców, wśród których wielu z nas ma krewnych i przyjaciół.

Jeśli chodzi o Rosyjską Partię Libertariańską, zob. także ich oświadczenie Правда и свобода – на стороне мира [Prawda i wolność są po stronie pokoju]. Zauważ jednak, że od tego czasu amerykańska Partia Libertariańska została, niestety, przejęta przez „Mises” Caucus, więc jest mało prawdopodobne, by wydała teraz takie oświadczenie.

[4] Przykłady tego idealnego libertariańskiego rozwiązania zarówno w libertariańskiej literaturze, jak i w historii wojskowości można znaleźć w tym przypisie. Rzeczywiste przykłady z ostatniego okresu:

• Dzięki crowdfundingowi ukraińscy wolontariusze w 3 dni zbierają środki na zakup 4 dronów szturmowych.
• Ukraiński gospodarz telewizyjny zebrał 20 milionów dolarów na zakup dronów Bayraktar. Firma produkująca je odmówiła przyjęcia pieniędzy i powiedziała, że w zamian przekaże samoloty.
• Baykar’dan duyuru!
• Litwa w ciągu 2 dni zebrała 3,3 miliona euro na zakup dronów Bayraktar dla Ukrainy.

Zauważ, że populacja Litwy wynosi 2,8 miliona.

„Inicjatywa Tapinasa jest następstwem czeskiego apelu crowdfundingowego, który wymyślił Tomas Kopecny, krajowy wiceminister obrony odpowiedzialny za współpracę przemysłową. Ponad 120 tysięcy Czechów przekazało już ponad 50 milionów euro. Biuro Kopecnego koordynowało kilkadziesiąt transportów broni, w tym haubic i wielostrzałowych systemów rakietowych zakupionych za te środki”.

– Let’s all chip in and buy weapons for Ukraine [Zbierzmy się wszyscy i kupmy broń dla Ukrainy]

Być może rzeczywiście powinno to być właściwe zadanie przejściowego, minarchistycznego rządu.

Inne pomysły:

„Ukraiński student znalazł nietypowy sposób na zebranie pieniędzy na wojnę z Rosją. Ogłoszenia w mediach społecznościowych oferują niestandardowe notatki na pociskach artyleryjskich za 40 dolarów. Insider sprawdził, że proces jest prawdziwy. Organizator Anton Sokolenko powiedział, że dzięki temu udało się zebrać około 18 tysięcy dolarów na sprzęt wojskowy”.

– Ukrainian soldiers raise money by writing custom notes on artillery shells for $40 before firing them at Russians [Ukraińscy żołnierze zbierają pieniądze, pisząc niestandardowe notatki na pociskach artyleryjskich za 40 dolarów przed wystrzeleniem ich w Rosjan]

Możesz zdobyć swój własny w tym miejscu: Sign My Rocket.

• Uzbrojenie obywateli Ukrainy (zob. także część 4)
• Obywatele Czech zebrali 1,3 miliona dolarów i kupili dla Ukrainy czołg T-72 (wkładu można dokonać tu: zbraneproukrajinu.cz – Dárky pro Putina a jeho poskoky!).

Zauważ też, że jest to inne pytanie niż to, czy usługa powinna być w ogóle świadczona. Zob. część 4.

Twierdzenie Arrowa jedynie sformalizowało rzecz oczywistą: jeśli Jan chce iść do kina, Jakub do teatru, a Joanna do opery, to czego chcą „Jan, Jakub i Joanna”? I nawet gdyby Jan i Jakub zgodzili się pójść do kina (albo na przykład zgwałcić Joannę), czego chce to samo „społeczeństwo-grupa-lud-kolektyw-naród”, złożone z „Jana, Jakuba i Joanny”?

Zasada większości, powszechnie uznawana za praktyczne urzeczywistnienie „demokracji” (władzy „ludu”, czyli określonego, dowolnie przyjętego odsetka dowolnie zdefiniowanej grupy w jakimś dowolnym systemie wyborczym), nie jest w żaden sposób święta, prawomocna, oficjalna ani logiczna. Wyraża jedynie prawo silniejszego; to rodzaj wyrafinowanego skrótu pozwalającego uniknąć rozstrzygania sprawy przemocą (przy założeniu, że zwyciężyłaby liczniejsza strona). W żadnym razie nie należy jej uznawać za wyraz jakiejś „woli zbiorowej”, która nie jest zatem pojęciem poprawnym: 50,00% nie jest w żaden sposób bardziej „oficjalne” niż 20%, 40% czy 80,43%.

Ci, którzy są równiejsi od innych

Niemożność podjęcia jednej prawomocnej decyzji zbiorowej skazuje więc każdy kolektywizm na porażkę już na wstępie. Łatwo to zaobserwować w praktyce: w których ustrojach pewne konkretne jednostki mają największą władzę? Gdzie występuje najbujniejszy kult jednostki, niemal mistyczne uwielbienie kilku samolubnych ludzi przez miliony innych? W tak zwanych ustrojach kolektywistycznych.

Hitler, Stalin, Lenin, Castro, Chomejni, Mao, Kim Dzong Un, Ceaușescu i inni — czy mamy ich uważać za „kolektywistów”? To nie ma sensu. Aby zrozumieć świat, trzeba konsekwentnie trzymać się indywidualizmu metodologicznego¹. Świat wyjaśniają znacznie bardziej indywidualne interesy (trafnie rozpoznane lub nie) niż filozofia.

Dlatego ci, którzy jak Ayn Rand czy Isabel Paterson² przeciwstawiają indywidualizm kolektywizmowi, mylą się o tyle, o ile widzą w tym poprawną dychotomię: wybór między dwoma spójnymi światopoglądami, dokonywany z góry, po którym ich zwolennicy wiernie stosują się do wybranej filozofii.

W rzeczywistości nie jest to walka ideologiczna ani filozoficzna: najważniejszym problemem świata nie jest „wybór” (dla kogo?) między dwiema spójnymi, przeciwstawnymi filozofiami.

Ofiary i ci, którzy na nich korzystają

Weźmy faszyzm:

Per il liberalismo (come per la democrazia e il socialismo), l’individuo è fine, la società è mezzo; nè è concepibile che l’individuo, che è fine, possa mai assumere il valore di mezzo. Per il fascismo la società è fine e l’individuo è mezzo, e tutta la vita della società consiste nell’assumere l’individuo come strumento dei fini sociali.

[Dla liberalizmu (podobnie jak dla demokracji i socjalizmu) jednostka jest celem, a społeczeństwo środkiem; nie do pomyślenia jest, aby jednostka, która jest celem, mogła kiedykolwiek stać się środkiem. Dla faszyzmu społeczeństwo jest celem, a jednostka środkiem; całe życie społeczeństwa polega na wykorzystywaniu jednostki jako narzędzia realizacji celów społecznych.]

— Alfredo Rocco, minister sprawiedliwości (1925–1932), „La Dottrina Politica del Fascismo” [Polityczna doktryna faszyzmu], 1925.

Rocco oczywiście myli się co do demokracji, a jeszcze bardziej co do socjalizmu. Mniej więcej w tym samym czasie (narodowy) socjalista Goebbels napisał:

Sozialist sein: das heißt, das Ich dem Du unterordnen, die Persönlichkeit der Gesamtheit zum Opfer bringen. Sozialismus ist im tiefsten Sinne Dienst.

[Być socjalistą to podporządkować Ja drugiemu, poświęcić osobowość na rzecz ogółu. Socjalizm jest w najgłębszym sensie służbą.]

— Goebbels, Michael: ein Deutsches Schicksal in Tagebuchblattern, 1926.

W obu przypadkach istotne jest więc poświęcenie jednostki na rzecz kolektywu. Ale czym jest ten „kolektyw”, jeśli nie „grupą jednostek”? Chodzi zatem o poświęcanie jednostek — lecz w jakim stopniu i dokładnie na czyją korzyść? Gdyby bowiem poświęcono wszystkie jednostki tworzące społeczeństwo³, kto i co by pozostało?

Społeczeństwo i jednostki

Jak mawiała Thatcher, „nie ma czegoś takiego jak społeczeństwo” — a ściślej, nie ma żadnego jednego społeczeństwa⁴. „Społeczeństwo” jest abstrakcją, a w praktyce zawsze oznacza innych ludzi. Poświęcić jednostkę w imię i dla dobra społeczeństwa oznacza więc poświęcić ją na korzyść innych jednostek lub na mocy ich decyzji. Pozostaje tylko pytanie: kogo poświęca kto? Kto podejmuje decyzje w imieniu „kolektywu”, a sam jest tym samym wyłączony z grona tych, których można poświęcić?

Na czym zatem polega kolektywizm? Na zwykłej propagandzie dla pożytecznych idiotów, irracjonalnej i niespójnej, której jedynym celem jest usprawiedliwienie obecnego władcy (lub zamachu stanu przyszłego władcy). Ma skłonić innych, by uznali autora propagandy za „prawowitego” posiadacza władzy decydowania w imieniu kolektywu i nie buntowali się przeciw jego samolubnym decyzjom o poświęceniu ich dla własnej korzyści.

Nie jest więc przypadkiem, że ustroje kolektywistyczne, zazwyczaj „egalitarne dyktatury”, zawsze opierają się na hipokryzji. Nie mają filozofii, która byłaby pojęciowo poprawna, a cała ich struktura opiera się na ciągłych sprzecznościach (dwójmyślenie). Argumenty ich władców są zatem tylko pretekstami ad hoc, narzędziami retorycznymi, które poważnie traktuje jedynie garstka pożytecznych idiotów — a z pewnością nie sami władcy.

Kolektywizm jest więc całkowitym kłamstwem. Nie sprzeciwia się nierównościom, nie sprzeciwia się zyskom, nie sprzeciwia się „wyzyskowi”⁵ i z pewnością nie sprzeciwia się egoizmowi. Nie sprzeciwia się nawet indywidualizmowi: jego jedynym wrogiem jest powszechne prawo naturalne. Promuje nieograniczoną władzę pewnych jednostek, samowolę i nihilizm zamiast uznania jednego zbioru zasad, które obowiązują identycznie każdego pojedynczego człowieka.

Kolektywizm jest jedynie strategią polityczną stosowaną przez niektóre jednostki, aby zwiększyć ich władzę nad innymi jednostkami. Z niemoralnego egoizmu i arogancji chcą być tymi, którzy wyzyskują, którzy czerpią zyski i którzy rządzą innymi. Niczym więcej.

Pożyteczni idioci pustki

Czy ma zatem sens odróżnianie szczerych kolektywistów (lub tych, którzy za takich się podają?), czyli „złudzonych idealistów”, od pozostałych? Nieszczególnie.

Pierwsi są pożytecznymi idiotami drugich (historia jest pełna przykładów pomocników zła, nad których upadkiem nikt nie uroni łzy). I czy naprawdę powinniśmy wybaczać pożytecznym idiotom, którzy poświęcają życie walce o jakiś cel, nie zatrzymując się choćby na pięć minut, aby zapytać, co właściwie mają prawo robić?

Ale czyimi pożytecznymi idiotami są ci drudzy?

Przez trzydzieści lat zachodni komuniści byli pożytecznymi idiotami sowieckich aparatczyków, którzy z kolei byli pożytecznymi idiotami Stalina — pożytecznymi idiotami bezużytecznych psychopatów. Lecz co osiągnął sam Stalin? Niewyobrażalnego postępu kapitalizmu i transhumanizmu, którego socjalizm pozbawia tych, których morduje, wyzyskuje i zubaża — on również nie zaznał. Gdy dąży się wyłącznie do sadystycznej i kruchej władzy nad garstką głodujących nieszczęśników⁶, jedynymi niepodważalnymi i ostatecznymi zwycięzcami mogą być zniszczenie, śmierć i nicość⁷.

Jeśli więc głupi kolektywiści są pożytecznymi idiotami kolektywistów psychopatycznych, to na końcu łańcucha wszyscy są tylko tym: pożytecznymi idiotami pustki.

¹ Indywidualizm metodologiczny nie jest wyborem, lecz koniecznością gramatyczną, dopóki myślenie, trawienie, mówienie i podobne czynności są działaniami jednostek, których nie może wykonywać żaden większy ani mniejszy byt. Zob. Liberpedia, Subjects of Law oraz Hypostatization.

² Isabel Paterson:

Zakładają ponadto, że istnieje zbiorowe prawo do nakładania podatków na dowolny cel określony przez kolektyw.

Ayn Rand:

Kolektywizm utrzymuje, że człowiek nie ma praw; że jego praca, ciało i osobowość należą do grupy; że grupa może robić z nim, co zechce, w dowolny sposób, dla dobra tego, co sama uzna za własny dobrobyt. Każdy człowiek istnieje zatem tylko za zgodą grupy i dla dobra grupy.

Szczegółową krytykę stanowiska Rand przedstawiono na Liberpedii, Ayn Rand - Criticism - Philosophical naivety.

Ayn Rand myli się również, gdy pisze, że „świat ginie w orgii samopoświęcenia” (The Fountainhead): rzeczywistym problemem jest raczej to, że niektórzy roszczą sobie prawo do poświęcania innych ludzi według własnych zachcianek.

Peikoff z kolei w Ominous Parallels zdaje się pomijać poruszone tu kwestie, choć mają zasadnicze znaczenie dla jego tematu. Wydaje się rozumować tak, jakby narodowi socjaliści byli doskonale racjonalnymi, bezinteresownymi filozofami, całkowicie konsekwentnymi i wiernie stosującymi swoją filozofię, bez jakichkolwiek osobistych interesów. Podobnie Niemcy jawią się jako zupełnie niewinne ofiary filozofii samopoświęcenia, które nigdy nie odniosły — ani nie spodziewały się odnieść — egoistycznych korzyści osobistych z ustroju narodowosocjalistycznego. Przeciwną tezę w tej ostatniej kwestii przedstawia na przykład Götz Aly, Hitler’s Beneficiaries: Plunder, Racial War, and the Nazi Welfare State.

Naszą krytykę poprawności pojęciowej kolektywizmu można zastosować także do wielu ugruntowanych religii i do powszechnej hipokryzji ich przywódców, którą niespójna pseudomoralność czyni nieuniknioną. Również tutaj Ayn Rand popełniała ten sam błąd, przypisując im przeciwnie „niezachwianą konsekwencję”. Zob. Ayn Rand, Of Living Death.

³ „Kolektywista” Pol Pot na przykład poświęcił całą jedną czwartą kambodżańskiego kolektywu — dla dobra tego samego kambodżańskiego kolektywu, łącznie z ową martwą jedną czwartą?

⁴ To, co François-René Rideau nazwał „błędem ad hoc w każdym kolektywizmie”.

⁵ Przykłady:

Pastor był oburzony, gdy dowiedział się, że zgodnie z warunkami zatrudnienia kubańscy lekarze otrzymują jedynie około jednej czwartej kwoty, którą brazylijski rząd płaci Kubie za ich usługi. (…) „Kiedy się zgłosili, zgodzili się na te warunki”.

— Cuban Doctors Revolt: “You Get Tired of Being a Slave”

W 1948 roku rząd sowiecki pobierał od hurtowników 335 rubli za 100 kilogramów żyta, ale kołchozowi płacił około 8 rubli.[6] Ceny te niewiele się też zmieniały, by nadążyć za inflacją. Ceny płacone przez rząd sowiecki niemal się nie zmieniły między 1929 a 1953 rokiem, co oznaczało, że państwo zaczęło płacić mniej niż połowę, a nawet jedną trzecią kosztów produkcji.

— Kolkhoz

Także wielu socjalistycznych dyktatorów (lub kandydatów na dyktatorów) jest w rzeczywistości milionerami bądź miliarderami. Można by nawet uznać, że rozmaite sprawy polityczne są jedynie oszustwami, których wyłącznym celem jest przekierowanie pieniędzy wielu ludzi do wyłącznie prywatnych kieszeni bardzo ograniczonej liczby jednostek:

• In Socialist Venezuela the Poor Starve to Death While the Politically Powerful Feast
• Private jets, restaurants, luxury hotels: The good life of senior Hamas officials
• Castro the Multimillionaire
• Corée du Nord : le train de vie des dirigeants

Jak żyją teraz przywódcy #Hamas po zniszczeniu #Gaza i porwaniu dzieci z #Israel? Są z dala od Gazy, przy plaży, z dziećmi i ochroną, cieszą się luksusowymi samochodami, podczas gdy ich terroryści kryją się w tunelach jak szczury. Nie poświęcają niczego dla nikogo.

— Amjad Taha (wyróżnienie dodane)

⁶ Mentalność kraba tych, którzy nadal myślą w kategoriach względnego sukcesu oraz prymitywnych, plemiennych walk o władzę, jak zwykłe zwierzęta żyjące w świecie gry o sumie zerowej. Końcowym rezultatem jest zazwyczaj gra o sumie ujemnej, w spirali zmierzającej ku zeru: „Nawet wysokim rangą urzędnikom skończyły się (racjonowane) zapasy żywności” (Huge Food Shortage In North Korea — people in Pyongyang start starving).

⁷ Nihilizm i zniszczenie, mniej lub bardziej otwarcie uznawane za takie: „degrowth”, odrzucenie praw człowieka, odrzucenie bogactwa i tak dalej.

Włoskie i niemieckie cytaty zachowano w oryginale. Ich polskie brzmienie oraz przekłady pozostałych cytatów przygotowano na potrzeby tej wersji artykułu.

To, że państwa roszczą sobie prawa do kontrolowania pewnych regionów geograficznych, nie znaczy, że rzeczywiście je posiadają. Z libertariańskiego punktu widzenia państwa nie mają zazwyczaj legitymacji do wielu terenów — takich, które nie były ani bezpośrednio zawłaszczone, ani nabyte za pieniądze z podatków. Państwa również nie mają żadnych praw do roszczeń wobec dóbr będących własnością jednostek — jeśli coś posiadam, jest to moje i nie może być równocześnie własnością państwa. Stąd libertarianie utrzymują, że strzegą praw własności indywidualnej oraz pilnują, by państwa nie zachowywały się tak, jakby miały jakiekolwiek prawo decydowania o tym, co jednostki mogą lub nie mogą robić ze swoją własnością.

Imigracja, legalna lub nielegalna, motywowana możliwościami zatrudnienia lub zasiłkami, jest przedmiotem szerokiej dyskusji w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Narzucane przez rządy schematy integracyjne stanowią bolesną rzeczywistość. Rosnąca liczba imigrantów w Europie (oraz dzieci, które im się rodzą), z których część wyróżnia się pod względem kulturowym i nie okazuje woli integracji, doprowadziła do zarówno ekonomicznych, jak i społecznych problemów, a także do alarmującego wzrostu wskaźników przestępczości — obawy przed tym zjawiskiem są uzasadnione.

Libertariańska polityka imigracyjna, nakazująca władzom filtrowanie ludności napływającej do kraju, musiałaby być kompatybilna z prawem własności, odpowiadać na pytanie „kogo państwo powinno wpuścić‖ oraz przedstawić jasną argumentację, dlaczego państwo miałoby traktować napływową ludność inaczej niż krajową. Postulaty libertarian mające na celu ograniczenie imigracji do tej pory zbyt często stanowiły mieszankę osobistych preferencji z libertariańską teorią prawa własności.

Sugeruję „czysto‖ libertariańską teorię imigracji, opartą jedynie na prawach jednostki. Odróżniam trzy różne polityki imigracyjne, które kolejno omówię:

1. wolna imigracja, czyli bez kontroli granicznej;
2. imigracja na zaproszenie, czyli z kontrolą graniczną po to, by odrzucać nieproszonych,;
3. restrykcyjna imigracja, czyli z kontrolą i filtracją osób niepożądanych, oparta na wcześniej określonych kryteriach.

Stwierdzam, że indywidualnemu prawu własności najbardziej odpowiada teoria „wolnej imigracji‖

Wolna imigracja

„Kiedy liberalizm powstał w XVIII i XIX wieku, musiał walczyć o wolność emigracji. Dziś walka toczy się o wolność imigracji‖ (Mises 1985, s. 137). Wolność imigracji i „otwarte granice‖ bronione są przez wielu libertarian na różnych płaszczyznach1 . Tutaj skupię się na najważniejszym argumencie, który uważam za trudny do odrzucenia bez odrzucenia znacznej części libertariańskiego kredo2 . Wszystkie istoty ludzkie jako takie mają identyczne prawa. Wszystkie te prawa ostatecznie sprowadzają się do prawa do robienia czegokolwiek chcą z tym, co jest ich. To, co jest ich, definiowane jest jako to, co posiadają i co nie zostało nikomu ukradzione, czyli zabrane poprzedniemu prawowitemu właścicielowi bez jego zgody. Te uniwersalne prawa oczywiście nie ulegają zmianom ani poprzez przekroczenie arbitralnie ustalonej linii nazywanej granicą, ani poprzez uzyskanie kartki papieru nazywanej paszportem lub krajowym dowodem osobistym. Oznacza to, że A ma prawo do handlu z B, małżeństwa z B, podpisywania umów z B, przesyłania prezentów dla B, zapraszania B, zatrudniania B itd., jeśli żadna z tych czynności nie implikuje agresji wobec C. Z libertariańskiego punktu widzenia, „obywatelstwa‖ A, B i C nie mogą mieć wobec tego znaczenia.

Toteż, jeśli Amerykanin ma prawo zatrudnić jakiegokolwiek Amerykanina, z którym chce pracować, ma takie samo prawo do zatrudnienia każdego Meksykanina, którego wybierze. W związku z tym „nielegalna imigracja‖ oznacza typ imigracji, wobec której państwo zdecydowało się użyć agresji3 , lecz nie różniącej się pod żadnym istotnym względem od „legalnej imigracji‖. W rzeczywistości, z libertariańskiej perspektywy, nielegalna imigracja jest często lepsza, jako że w wielu przypadkach nielegalny imigrant nie może korzystać z przywilejów ludności napływowej, takich jak „akcji afirmatywnych‖, skierowanych do imigrantów z krótkim stażem oraz z pieniędzy państwa opiekuńczego, tak jak ma do tego prawo imigrant legalny4 . Rozdział pt. „Nielegalny imigrant‖ powinien bez wątpienia zostać umieszczony w Defending the Undefendable Waltera Blocka5.

Zapobieganie zatrudnianiu Meksykanów przez Amerykanów jest wobec tego jawnym naruszeniem nie tylko praw Meksykanów, ale też Amerykanów, którzy chcieliby ich zatrudnić, lecz ryzykują grzywną lub więzieniem, jeśli na to się zdecydują. Najpowszechniejszy argument za restrykcjami wobec zatrudniania obcokrajowców — mówiący, że obcokrajowcy „zabierają miejsca pracy‖ obywatelom6 — nie jest libertariańki. Lecz praca to nie własność, praca to umowa. Nie ma czegoś takiego jak prawo pozytywne do pracy gwarantowane przez obywatelstwo, a przynajmniej nie może być z libertariańskiego punktu widzenia7.

Zazwyczaj używany argument o libertariańskich „otwartych granicach‖ broniący „absolutnej wolności przemieszczania się‖ okazuje się sofizmatem (tzw. atakowaniem chochoła). Hospers, przykładowo, pyta: „Dlaczego właściciel winien mieć prawo odparcia krajowego intruza, a zagranicznego nie? (Hospers 1998, s. 155). Lecz czy jakiś libertarianin kiedykolwiek powiedział, że nie? Libertariański argument za otwartymi granicami brzmi: obcokrajowcy mają takie same (naturalne) prawa jak obywatele, ale nie więcej praw. Podobnie, „prawo imigracji‖ nie jest prawem pozytywnym, lecz jedynie prawem niezostania powstrzymanym przed podróżą z jednego kraju do drugiego; tak samo obywatel ma prawo niezostania powstrzymanym przed powrotem do domu z zagranicznych wakacji.

Hospers ponadto zastanawia się:

Gdy ktoś pyta: „Czyż nie istnieje niebezpieczeństwo, że imigranci będą przyjeżdżać do kraju, by korzystać z państwa opiekuńczego?” Jacob Hornberger odpowiada: „Pozbądźcie się więc państwa opiekuńczego!” Rzecz jasna, nie daje to odpowiedzi na zadane pytanie. Co mamy zrobić w międzyczasie? W chwili obecnej mamy dość „rozwinięte” państwo opiekuńcze, więc jaką politykę powinniśmy stosować, skoro nadal jest z nami? (Ibid., s. 158)

W podobnym tonie pisze Cox: „Czy musimy wybierać pracowników, którzy powinni być zaproszeni do kraju? Tak, musimy (2006, s. 28)‖. Ale kto to są „my‖? Polityczna większość? Sami libertarianie? Czy jednostki, które faktycznie wybierają, których obcokrajowców zatrudniają? Poza rodzącym wątpliwości użyciem słowa „my‖, błąd w tym rozumowaniu polega na założeniu, że z jakiegoś powodu nie istnieje możliwość wprowadzenia jakichkolwiek zmian w państwie opiekuńczym, ale niektórzy libertarianie chcieliby zmian w restrykcyjnej imigracji: „To tak, jakby Cox, lub ty, drogi czytelniku, z jakiegoś powodu miałbyś władzę decydowania, czy naród ma mieć federalne patrole graniczne, czy też nie — a jednocześnie nie miałbyś wpływu na żadną inną politykę‖ (Murphy 2006).

Poza tym Stany Zjednoczone prowadzą już restrykcyjną politykę imigracyjną, a mimo to nielegalnych imigrantów liczy się w milionach. Czy to naprawdę jest niespodzianką dla libertarian, że kontrola państwowa jest po prostu nieefektywna? W związku z tym, jeszcze bardziej restrykcyjna polityka imigracyjna musiałaby być politycznie racjonalna oraz możliwa w praktyce, nie wspominając już, że naprawdę skuteczna kontrola nielegalnej imigracji może wymagać krajowych dowodów osobistych i kontroli pasujących bardziej do państwa policyjnego niż państwa wolności. Nawet państwo totalitarne nie byłoby w stanie uniknąć korupcji ani napływu imigrantów, a nawet terrorystów.

Z drugiej strony, nie trzeba być libertarianinem, by zauważyć oczywistą sprzeczność w rozdawaniu przez państwo zasiłków osobom, których to właśnie państwo chce się pozbyć. Czy naprawdę byłoby aż tak niemożliwe położyć kres zasiłkom dla chociażby nielegalnych imigrantów? Jak komentuje North:

Gdy krytycy otwartej imigracji mówią mi, że ci przybysze zbankrutują w systemie państwa opiekuńczego, nie popadam w rozpacz. Kiedy mówią mi również, że szkoły publiczne nie wytrzymają presji, również nie popadam w rozpacz. Przy cenie zerowej popyt jest większy niż podaż. Im większy popyt, tym szybsze bankructwo. Jeśli wyborcy uznają, że imigranci nie są moralnie uprawnieni do systemów prawnych państwa opiekuńczego, mogę jedynie się zgodzić. Wówczas łatwiej mi będzie przejść do sedna: nikt inny też nie jest do nich uprawniony (North 1998, s. 217).

To samo założenie (prawo do własności prywatnej), które zezwala na swobodną imigrację, również zezwala na różnego rodzaju prywatną dyskryminację i zakazuje jakiejkolwiek formy państwowej dyskryminacji: wymiana handlowa pomiędzy A i B jest dobrowolna, póki oboje się na to godzą — nie jest więc dobrowolna, jeśli B nie chce mieć do czynienia z A (a z jakich powodów, to już jego własny interes), lecz jest zmuszany przez państwo do zatrudnienia go lub do handlu z nim w jakikolwiek inny sposób. Jednak dobrowolna wymiana nie może mieć miejsca, jeśli zarówno A jak i B chcą ze sobą handlować, lecz państwo im na to nie pozwala. Wszystko to mieści się w samej definicji prawa własności i dobrowolnego handlu — handel lub w tym przypadku jakakolwiek inna zależność jest dobrowolna, jeśli obaj partnerzy się na nią godzą. Wolność handlu z kim chcę i wolność zaniechania handlu z kimś, z kim nie chcę to dwie strony tego samego medalu; prawo do czegoś zawsze w następstwie rodzi prawo nie robienia tego — w innym wypadku nie jest to prawo, a obowiązek.

Hoppe wykonał dobrą robotę, przypominając wagę tego politycznie niepoprawnego, lecz podstawowego prawa, jednakże chciałbym położyć jeszcze większy nacisk na tę myśl: prawo do wykluczania nie jest jedynie konsekwencją prawa własności, lecz, mówiąc dokładniej, jest mu synonimiczne (2001, s. 139–142). Własność czegoś równa się prawu wyboru, co z tym zrobić, a więc do dyskryminacji któregoś spomiędzy nieskończonej ilości możliwych zastosowań. Sama definicja kradzieży, na przykład, zawiera dyskryminację: samo działanie, polegające na wkroczeniu do mieszkania i zabrania z niego przedmiotu, stanowi wizytę wraz z zabraniem prezentu bądź włamanie — w zależności wyłącznie od arbitralnego wyboru właściciela.

Każda próba zakazania prywatnej dyskryminacji będzie wobec tego negować prawo własności i jego następstwo — czyli fakt, że wszystkie istoty ludzkie mają takie same prawa. Prawa antydyskryminacyjne tworzą dwie klasy obywateli: w przypadku pracy, poszukujący jej może swobodnie wybierać, gdzie chce aplikować (nie będzie oskarżony o dyskryminację, jeśli ubiegać się będzie o pracę, przykładowo, w CocaColi, a nie w Pepsi, ani jeśli będzie szukał pracy jedynie w firmach zarządzanych przez białych), lecz pracodawca, wybierając, kogo zatrudni, musi często stosować się do zasad politycznej poprawności po to, by nie zostać posądzonym o dyskryminację. W obliczu „akcji afirmacyjnych‖ rasizm i tworzenie się różnych klas społecznych są jeszcze bardziej oczywiste: powołując się na odgórnie zdefiniowane cechy etniczne, niektórzy ludzie mają „prawa‖, których inni nie mają.

Wyjątek od wolnej imigracji jest często czyniony wobec kryminalistów i nosicieli chorób zakaźnych8 . Istotne jednak pytanie brzmi: czy chorzy obcokrajowcy i zagraniczni przestępcy powinni być traktowani inaczej niż chorzy i przestępcy miejscowi? Można zrozumieć wykluczanie przenoszących choroby obcokrajowców, lecz konieczne byłoby znaleźć powód, dla którego nie wykluczano by również obywateli chorych na grypę. Co do zagranicznych kryminalistów, ciekawy argument mówi, że atrakcyjnym może być dla nich życie w więzieniu w bogatym państwie. Czy wobec tego powinni być traktowani inaczej niż obywatele, którzy nie chcą żyć w więzieniu? Lecz ten sam argument dotyczy obywateli różnych klas dochodowych: dane przestępstwo może być usprawiedliwione jako racjonalne w sensie takim, że dla ludzi, którzy je popełniają, potencjalne zyski przewyższają potencjalne straty (położenie na szali szans i ryzyka bycia złapanym na gorącym uczynku). Wartość okazji pójścia do więzienia może być znacząco inna dla bezdomnego obywatela, która nie ma dużo do stracenia, niż dla bogatego biznesmena, który trafiając za kratki może stracić znaczną ilość cennego czasu i pieniędzy. Więc jeśli istnieje problem ze zbyt dużą wagą argumentu o „atrakcyjności‖ więzień (lub kosztem dla podatników, w podobnym argumencie), to nie jest to kwestia ograniczona do problemu imigracji.

Imigracja na zaproszenie

Hoppe przedstawia sprawę imigracji na zaproszenie następująco:

Zjawiska handlu i imigracji są różne w podstawowym względem, a znaczenia słów „wolny” i „ograniczony” w połączeniu z nimi skrajnie się różnią. Ludzie mogą przeprowadzać się i migrować — dobra i usługi, same z sobie, nie mogą. Innymi słowy, podczas gdy ktoś może migrować z jednego miejsca do drugiego bez przymusu ze strony innej osoby, dobra i usługi nie mogą być przenoszone z miejsca na miejsce, chyba że zarówno ich nadawca, jak i adresat się na to godzą (...) Stąd, promując wolny handel i restrykcyjną imigrację, człowiek stosuje się do tej samej zasady: wymaga zaproszenia dla ludzi, tak jak dla dóbr i usług. (1998, s. 126–127)

Gdyby cała ziemia była prywatną własnością, moglibyśmy zgodzić się z Hoppem: w tym przypadku, jednostka musiałaby uzyskać zgodę wszystkich właścicieli, na których własność by wkraczała. Sytuacja jednak komplikuje się w przypadku państw:

Jeśli rząd wydala osobę, podczas gdy co najmniej jeden zamieszkały na terenie kraju obywatel chce zezwolić tej osobie na wejście na jego własność, mamy do czynienia z narzuconym wydaleniem (zjawiskiem, które nie istnieje w systemie anarchii własności prywatnej). Co więcej, jeśli rząd zezwoli osobie na wjazd, podczas gdy ani jeden obywatel nie chce mieć jej na swojej własności, mamy do czynienia z narzuconą integracją (również nie mającej prawa bytu w tym systemie). (Hoppe 2001, s. 142)

Tak długo jednak, jak ziemia nie jest w stu procentach własnością prywatną, człowiek może podróżować, nie wkraczając na czyjkolwiek prywatny teren, korzystając jedynie z niczyjego terenu (niezamieszkałego, niezabudowanego, bez prawowitego właściciela) lub używając jedynie „własności publicznej‖9.

Kolejny argument Hoppego jest bardziej pragmatyczny. Przekonuje, że otwarte granice doprowadziłyby do napływu tylu bezproduktywnych i niechcianych imigrantów, że — biorąc za przykład Stany Zjednoczone czy Szwajcarię — „urosłoby to do rozmiarów ogromnej zagranicznej inwazji i ostatecznie doprowadziłoby do zaniku amerykańskiej i szwajcarskiej cywilizacji‖ (1998, s. 227). Lecz jeśli imigrantom zezwoli się jedynie na wstęp na terytorium będącą własnością publiczną, nie będą podejmować pracy oraz będą powszechnie niemile widziani, to z czego mają żyć? Nawet jeśli państwo opiekuńcze nie zostanie zniesione przed otwarciem granic, trudno wyobrazić sobie, że mieszkańcy nie zaczną zauważać, że ich ulice przepełnione są bezczynnymi imigrantami. Bez zasiłków państwowych czy prywatnych organizacji dobroczynnych nawet Szwajcaria nie jest wystarczająco bogata, by pozwolić sobie na nieograniczoną ilość jedzenia leżącego na ulicach. Imigranci mogliby podejmować próby utrzymania się z kradzieży lub celowo trafiać do więzień, lecz podobne problemy mogą zaistnieć nawet przy restrykcyjnej imigracji. A jeśli żebracy i bezrobotni zapełniający ulice stanowiliby problem i pojawiłyby się powody, by tego zabronić , nadal nie byłoby powodu, by ograniczyć zakaz tylko do obcokrajowców.

Czy brak bezpieczeństwa pogłębiłby się przy otwartych granicach? Tak — to kwestia, której nie można zignorować. W Szwajcarii, przykładowo, znaczna część przestępstw z użyciem i przestępstw przeciw mieniu popełniana jest przez obcokrajowców niemieszkających w kraju na stałe. Wskaźnik przestępczości mieszkańców obcego pochodzenia jest jednak mniej więcej równy wskaźnikowi obywateli Szwajcarskich — głównym problemem są cudzoziemcy niemieszkający na stałe w Szwajcarii. Mimo że mogą istnieć wyjątki, dość często zagraniczni kryminaliści czasowo przebywający na terenie kraju imigranci są nieproszeni, podczas gdy imigranci mieszkający są zapraszani. Główny wniosek płynący z danych o przestępczości jest więc taki, iż imigracja na zaproszenie nie jest w istocie problemem, a jest nim ta nieproszona. Problem jednak pozostaje, a argument dotyczący bezpieczeństwa nie traci wagi: wydaje się raczej oczywiste, że Szwajcaria byłaby obecnie znacznie bezpieczniejszym miejscem, gdyby pięćdziesiąt lat temu wzniesiono wysoki mur wzdłuż całej szwajcarskiej granicy i od tej pory nie przyjmowano żadnych obcokrajowców. Jeśli zagraniczna część ludności ma wyższy wskaźnik przestępczości niż ogół mieszkańców, jej dyskryminacja może być dobrym sposobem na zwiększenie bezpieczeństwa. Ale inne grupy społeczne, jak młodzi mężczyźni, również mają wyższy wskaźnik przestępczości niż społeczeństwo ogólnie i naruszanie praw jednej grupy, z której większość jest niewinna, w imię bezpieczeństwa innej części ludności nie wydaje się libertariańskie.

Jeśli imigracja ma być „ na zaproszenie‖, jak zdefiniować „zaproszenie‖? Kwestia zaproszenia mogłaby być ujęta następująco: czy ktokolwiek wpuści imigranta na swoją prywatną posesję? Jeśli turysta potrzebuje pokoju hotelowego, biletu lotniczego i posiłku, poprzez zawieranie umowy handlu z nim, tubylcy w istocie „zapraszają‖ go.

Hoppe pisze:

W każdym miejscu wjazdu i wzdłuż granicy, rząd, jako powiernik obywateli, musi sprawdzać wszystkie nowo napływające osoby pod kątem posiadania biletu wstępu — ważnego zaproszenia wydanego przez właściciela tutejszej własności — a każdy nieposiadający takiego biletu będzie wydalany na swój koszt (ibid., s.231).

Oczywiście mogłyby istnieć inne sposoby potwierdzania „zaproszenia‖: zgoda na osiedlenie (wydawana jedynie ludziom uprzednio zapraszanym jako pracownicy), potwierdzenie posiadania nieruchomości itd. Lecz czy to są warunki, których powinno się wymagać? Co z turystami, którzy chcą jedynie korzystać z dróg i nieco pozwiedzać? Czy oni również potrzebują zaproszenia, i — jeśli tak — od kogo?

Kolejny warunek Hoppego wydaje się „łagodny‖:

W zgodzie z celem, jakim jest uczynienie każdej imigracji imigracją na zaproszenie, fundamentalnym wymaganiem dla uzyskania obywatelstwa jest nabycie własności, a dokładniej mówiąc, nieruchomości. (ibid., s. 232)

Jeśli osoba byłaby w stanie uzyskać nie tylko status rezydenta, ale nawet obywatela jedynie poprzez nabycie nieruchomości, wówczas imigracja do Stanów Zjednoczonych czy Szwajcarii, przy zgodzie na ten warunek, faktycznie byłaby dla wielu łatwiejsza, niż jest obecnie10. Obywatelstwo implikuje „prawo‖ do głosowania, zazwyczaj niedostępne dla mieszkańców zza granicy i wszystkich innych obcokrajowców, podczas gdy obywatele mogą głosować, będąc również za granicą. „Prawo‖ do głosowania powinno być, bardziej adekwatnie, określane jako prawny przywilej, upoważnienie, lub władza (mała, acz realna) podejmowania decyzji o własności innych ludzi. Nie ma powodu, by uznawać rozszerzenie uprawnienia do głosowania dla większej ilości osób za rzecz dobrą:

Byłoby trudno uznać w oparciu o jakąkolwiek demokratyczną teorię, że jakiekolwiek rozszerzenie praw wyborczych to ulepszenie. Mówimy o uniwersalnym prawie wyborczym dla dorosłych, lecz ograniczenia tego prawa są w istocie w znacznym stopniu determinowane przez względy celowości. Najczęstsze ograniczenie wiekowe — 21 lat — oraz wykluczenie przestępców, obcokrajowców, nielegalnych imigrantów i mieszkańców regionów i terytoriów specjalnych są powszechnie akceptowane (...). To mało powiedzieć, że równość wobec prawa wymaga tego, by wszyscy dorośli mieli prawo głosowania; zasada ta będzie działać, jeśli te same bezosobowe reguły stosowane będą wobec wszystkich (Hayek 1978, s. 105).

I cytując samego Hoppego:

Sukcesywne rozszerzanie uprawnień i ostateczne ustanowienie uniwersalnego prawa wyborczego dla dorosłych zrobiły wewnątrz każdego państwa to, co światowa demokracja zrobiłaby dla całego globu: wprawiły w ruch wydającą się trwałą tendencję do redystrybucji bogactwa i dochodów.

Prawo zapraszania, kogo się chce, na swoją posesję jest prawdziwym prawem w sensie libertariańskim — „prawo‖ wyborcze nie jest. Rozszerzenie uprawnienia do głosowania dla nie-obywateli (lub łatwy dostęp do obywatelstwa, które jest w pewnym sensie jego ekwiwalentem) to inna sprawa, niż sam napływ imigrantów: jeśli zaproszę imigranta, może on wejść na moją posesję oraz „własność publiczną‖, lecz nie na własność prywatną innych ludzi11. By odróżnić samą imigrację od zdobycia obywatelstwa, North, odwołując się do biblijnego Izraela, wskazuje: „Istotną granicą jest obywatelstwo, a nie linia graniczna. To, kto zostawał sędzią w Izraelu, było o wiele ważniejszą sprawą niż to, kto został jego mieszkańcem‖ (1998, s. 215). I podsumowuje:

Gdy imigrant może łatwo uzyskać dostęp do obywatelstwa, lecz bez żadnego wyznania wiary poza obietnicą przestrzegania prawa i Konstytucji, zdobywa przez to prawa do uczestnictwa w procesie zmiany zarówno prawa, jak i Konstytucji. Może szukać sposobów, by uczynić prawo i Konstytucję doprasowaną do jego wyznania wiary. To jest sedno sprawy, sedno problemu (...). Dziś w Stanach Zjednoczonych okres oczekiwania na obywatelstwo to zaledwie pięć lat. W innych demokratycznych państwach jego długość jest zbliżona. To, a nie zagrożenie konkurencją w gospodarce, stanowi problem, jaki stwarza imigracja dla wolnego społeczeństwa. Jako że obywatel autorytatywnie tworzy prawo i stara się narzucić je innym, może stać się zagrożeniem dla wolnego społeczeństwa. (ibid., s. 218-19)

Problem głosowania w nawiązaniu do imigracji różni się jednak w zależności od kraju: w Stanach Zjednoczonych, przy nabywaniu obywatelstwa zgodnie z ius soli, problem jest oczywisty i nadanie nie-obywatelom praw wyborczych, tak jak to niektórzy proponują, ewidentnie go nie rozwiąże; w przypadku Szwajcarii, gdzie stosuje się ius sanguinis i obywatelstwo jest trudne do nabycia i gdzie w niektórych kantonach wymaga się zgody większości ich obywateli, te dwie kwestie są od siebie oddzielone w bardziej widoczny sposób12.

Inny warunek sugerowany przez Hoppego jest bardziej drastyczny: „Zapraszający jest w pełni odpowiedzialny swoją własnością za jakiekolwiek przestępstwo popełnione przez zaproszonego wobec człowieka, własności lub strony trzeciej‖ (1998, s. 231). Skoro przestępstwo jest agresją wobec czyjejś własności, jest to takie samo przestępstwo niezależnie od tego, czy popełnione jest przez osobę tutejszą, przez nieproszonego czy proszonego obcokrajowca. Efektywny system bezpieczeństwa powinien ochraniać przed wszystkimi przed przestępcami i starać się powstrzymywać ich od popełniania przestępstw. Dlaczego zapraszający imigranta ma być odpowiedzialny za jego czyny? Jeśli ktoś ma ponosić odpowiedzialność za przybycie nowej osoby do „wspólnoty‖, to samo winno tyczyć się dzieci: A może być okradziony przez imigranta, którego nie byłoby, gdyby B go nie zaprosił, ale może też być okradziony przez syna lub wnuka B (wiek pozostaje bez znaczenia), których również by nie było, gdyby B zdecydował się nie mieć dzieci.

Restrykcyjna imigracja

W moich komentarzach odnośnie do imigracji na zaproszenie uznałem, że państwo filtruje przejścia graniczne oraz że zaproszenie to konieczny i wystarczający warunek, który należy spełnić, by móc przybyć na teren państwa. Hoppe jednak posuwa się dalej, sugerując, że w sytuacji „publicznej własności‖ pewnych obszarów, państwo powinno „zachowywać się‖ tak, jakby było ich prywatnym właścicielem:

Niedopuszczalnym jest przekonywać, jak robili to niektórzy zwolennicy otwartych granic, że podczas gdy obcokrajowcy nie mogą wejść na prywatny teren bez pozwolenia właściciela, mogą wejść na teren będący własnością publiczną. Ich zdaniem, publiczna własność jest podobna do własności niczyjej, tzn. „otwarta” dla wszystkich, tak obywateli jak i obcokrajowców. Owa analogia pomiędzy własnością publiczną a własnością niczyją jest jednak błędna. Istnieje kategoryczna różnica pomiędzy niczyimi zasobami (otwartymi granicami) a własnością publiczną. Własność publiczna jest konsekwencją państwowo-rządowych zawłaszczeń — wskutek rozwiązań prawnych lub polityki podatkowej — własności początkowo będącej w rękach prywatnych. Podczas gdy państwo nie uznaje, że jest czyjąś własnością, cała własność publiczna kontrolowana przez rząd istnieje dzięki płacącym podatki członkom lokalnej społeczności. Austriacy, Szwajcarzy i Włosi, w zależności od wielkości podatków płaconych przez każdego z nich, utworzyli austriacką, szwajcarską i włoską własność publiczną. Dlatego muszą być uznawani za jej prawowitych właścicieli. Obcokrajowcy nie podlegali opodatkowaniu i wywłaszczeniu kraju, do którego przyjeżdżają, toteż nie mogą rościć sobie praw do austriackiej, szwajcarskiej lub włoskiej własności publicznej. (2002, s. 90)

W ten sposób Hoppe twierdzi, że państwo powinno stosować dyskryminację w zależności od (rzekomych) preferencji mieszkańców, którzy uznawani są za współwłaścicieli „publicznie posiadanych‖ zasobów finansowanych z ich podatków:

Najlepsza wizja, jaką można sobie zażyczyć, nawet jeśli jest to sprzeczne z „naturą” demokracji i w związku z tym jest mało prawdopodobne, to zachowywanie się demokratycznych władz tak, jakby byli właścicielami państwa i mieli prawo decydowania o tym, kogo przyjąć, a kogo wydalić z ich prywatnego terytorium (ich własnych domów). Wiąże się to ze stosowaniem najdalej idącej dyskryminacji: surowej dyskryminacji w zależności od umiejętności, charakterów i zgodności kulturowej (...). Wszyscy imigranci [powinni] testowo wykazać się nie tylko znajomością języka (angielskiego), lecz również ogólną, wyższą (ponadprzeciętną) sprawnością intelektualną oraz cechami charakteru, jak również zgodnym systemem wartości. (2001, s. 148–49)

Wszystkie te kryteria są jednak jedynie preferencjami: nie jesteśmy w stanie wiedzieć na pewno, czy wszyscy właściciele stosowaliby dyskryminację w oparciu o te zasady13 i spornym jest, czy kryteria te są dobre i czy państwo w istocie byłoby w stanie stosować efektywną dyskryminację na ich podstawie14.

Co więcej, wymaganie, by władze zachowywały się jak właściciele całego kraju (w podobny sposób jak monarchowie) to stąpanie po cienkim lodzie:

Czemu mamy na tym poprzestać? Dlaczego władze powinny zachowywać się jak właściciele tylko w obszarze polityki imigracyjnej? Logicznie rzecz biorąc, powinni odnieść to również do polityki emigracyjnej (...). Wynika z tego, że demokratyczne władze powinny być w stanie, à la dawny Związek Radziecki, powstrzymywać produktywne jednostki przed wyjazdem z kraju i pozbywać się tych bezproduktywnych — wszystko na rzecz polepszenia wartości narodu. (Richman 2000)

Restrykcje przedstawione przez Kinsellę (2005) brzmią jeszcze bardziej radykalnie:

Jeśli władze federalne przyjęłyby zasadę, że jedynie obywatele i konkretni zaproszeni obcokrajowcy mieliby pozwolenie na korzystanie z ich zasobów, doprowadziłoby to do radykalnego ograniczenia imigracji. Nawet jeśli prywatni właściciele nie mieliby ograniczeń w zapraszaniu kogokolwiek by chcieli, trudno byłoby owym gościom dostać się tam lub stamtąd wydostać, korzystając, powiedzmy, z publicznych dróg. Więc samo zabronienie obcokrajowcom korzystania z publicznej własności byłoby środkiem ustanowienia de facto restrykcji imigracyjnych. Nie musi to być dosłowny zakaz posiadania na swojej ziemi nielegalnych imigrantów przez prywatnych właścicieli. Można jedynie powstrzymać ich od używania dróg i portów — które to państwo posiada. Wydaje mi się, że ustanawianie norm określających zasady korzystania z dróg publicznych nie jest z istoty nielibertariańskie.

Można utrzymywać, że lepiej jest, gdy państwo zezwala na użycie dróg jako szlaków transportowych aniżeli w celu urządzania militarnych parad czy strajków. Można też utrzymywać, że jest również w porządku, jeśli państwo zabrania rozbijania namiotu na środku autostrady. I nawet jeśli działanie takie byłoby dla kogoś zasadne, raczej nie ma sensu błagać państwo o pozwolenie. Jednak inne przypadki mogą być mniej oczywiste, a decyzje państwa dotyczące użycia rzadkich zasobów są z zasady arbitralne. Kwestia zasad odnoszących się do użytkowania zasobów kontrolowanych przez państwo jest dyskusyjna i prawdopodobnie niemożliwe jest dojście do porozumienia w sprawnie gorszych rozwiązań. Czy istnieje jakikolwiek powód, dla którego państwo powinno dyskryminować obywateli pod względem tego, kto może używać dróg, zarówno pośród obywateli, jak i obcokrajowców?

Argument za wydalaniem imigrantów został przeanalizowany za pomocą analogii do przypadku „menela w bibliotece publicznej‖: czy państwo powinno wypraszać meneli z biblioteki publicznej? Block i Callahan uznają bibliotekę za dobro, którym każdy może dysponować; Hoppe uznaje ją za własność podatników (stąd według niego libertarianie powinni przyjmować pogląd, iż państwo powinno odgrywać rolę właściciela biblioteki i wypraszać meneli). Żadne z tych podejść nie jest dla mnie zadowalające, jeśli uznamy bibliotekę lub jej zawartość za dobra uwłaszczone albo za dobra pozyskane za pomocą podatków.

Powiedzmy, że przykładowo w bibliotece jest książka o rewolucyjnej tematyce, którą państwo mi skonfiskowało. Menel mógłby wziąć tę książkę z biblioteki i oddać ją mnie. Mógłby też wziąć książkę dla siebie, a nawet zniszczyć ją. W pierwszym przypadku książka powraca do prawowitego właściciela, w drugim — nie. Weźmy kolejny przykład: przyjmijmy, że jestem właścicielem prywatnej biblioteki. Państwo nacjonalizuje ją i zamienia w bibliotekę publiczną. Wówczas grupa „wyzwolicieli‖ wysadza ją w powietrze. Które ze złych rozwiązań jest dla mnie lepsze — biblioteka w rękach państwa, czy wysadzona w powietrze? Z drugiej strony, jak Block słusznie podkreśla, w niektórych przypadkach wysadzanie własności publicznej jest uzasadnione. Przyjmijmy, że państwo odbiera mi czołg i używa go do ataku na mnie czy inne niewinne ofiary. Wówczas owszem — wysadzenie czołgu jest pożądane i jest dla mnie najlepszym rozwiązaniem.

Sprawa oczywiście komplikuje się, gdy państwo opodatkowuje wielu ludzi i korzysta z tych dochodów w celu finansowania wielu różnych dóbr i usług. Jeśli podążymy za tezą, że dobrze jest, gdy ktoś „wyswobadza‖ dobra i pieniądze z rąk państwa, to wówczas powinniśmy cieszyć się, że coraz więcej osób stara się o środki z pomocy społecznej. Można by się kłócić, że przyczyniają się do upadku państwa opiekuńczego, lecz czy etyczne jest przyjmować kradzione pieniądze albo okradać złodzieja? Odzyskać skradzione dobra to jedno, a „wyswobadzać‖ jakiekolwiek możliwe dobra od państwa to drugie15. Nie jest oczywiste, czy prawowity właściciel skradzionego dobra wolałby widzieć je w rękach anonimowego menela czy w bibliotece publicznej.

Musimy jednak również zaznaczyć, że nie uważamy, iż słuszny jest argument o tym, że państwo będzie musiało zastąpić skradzione książki poprzez podwyższenie podatków i wobec tego zabieranie dóbr państwu jest zawsze równoznaczne z zabieraniem ich podatnikom. Jeśli odbieram skradzione dobro złodziejowi, nie ponoszę odpowiedzialności za to, że zrekompensuje on to sobie, okradając kolejną osobę. Lecz wróćmy do naszego menela: jeśli menele w większości nie płacą podatków, zwolennicy ograniczonej imigracji nadal nie podają powodu, dla którego zagraniczny menel miałby być traktowany inaczej niż lokalny.

Każdy podatnik jest zaledwie jednym z wielu, których pieniądze wykorzystane zostały w celu sfinansowania drogi publicznej lub innego wspólnego dobra. Wobec tego, jeśli podatnik ma prawo do preferencji wobec przeznaczenia tych pieniędzy, prawo jest to ograniczone tym, że wszyscy inni „współwłaściciele‖ mają takie samo prawo. Jednak podatnik jest w pełni właścicielem swojego domu i pieniędzy. Czy pod względem kompensowania praw własności jest zasadne lub nawet „najlepsze z gorszych rozwiązań‖, żeby państwo powstrzymywało wszystkich ludzi od robienia czegoś ze swoją własnością, która jest w całości ich, kierując się tym, że większość „niedobrowolnych współwłaścicieli‖ mogłaby nie zgodzić się na to? Przyjmijmy, że mieszkam w domu w Teksasie i posiadam wokół niego znaczny obszar ziemi, bez żadnych dróg, i że zatrudniam Meksykanów do pracy. Przyjmijmy również, że nie korzystają oni z żadnej własności publicznej, przychodząc do pracy, za to przemierzają w tym celu pustynię, co — zgodnie z zasadą Kinselli — jest w porządku. Tu pojawia się państwo. Okrada mnie ono z mojej własności, konfiskując ziemię wokół mojego domu i buduje drogę dookoła niego, opłaca ją z podatków odległych sąsiadów, którzy okazują się nie lubić Meksykanów. Czy wobec tego powinienem być zmuszony do zwolnienia Meksykanów, których zatrudniałem, skoro nie mieliby odtąd prawa korzystania z drogi, w celu dostania się do pracy w moim domu?

Argument o obszarach będących „własnością publiczną‖ wpędza nas w pułapkę interwencjonizmu16. Poprzez jedno pogwałcenie praw własności prywatnej (użycie agresji dla sfinansowania jakiegoś dobra) zostalibyśmy doprowadzeni do stosowania innego prawa (użycie agresji w celu powstrzymania pewnych jednostek od zapraszania kogokolwiek chcą na swoją posesję). Co więcej, podobne rozumowanie można by zastosować (i, niestety, często tak się dzieje) do obrony kilku innych ograniczeń wolności. Jeśli na przykład nacjonalizujemy medycynę, wydaje się słuszne ze strony rządu powstrzymywać ludzi od palenia, używania narkotyków, jedzenia zbyt dużo czy uprawiania niebezpiecznych sportów, a obowiązkowymi uczynienie bezpiecznej aktywności fizycznej, jedzenia warzyw i zapinania pasów bezpieczeństwa, skoro koszty tego ponoszą wszyscy17. Libertarianie powinni jednak dążyć do bezpośredniego rozwiązania: zlikwidowania znacjonalizowanej medycyny. Łatwiej jest powstrzymać państwową interwencję, która może przyczynić się do powstawania problemów, niż próbować powstrzymać konsekwencje tych problemów: „Dla każdego społecznego problemu A spowodowanego przez rządowy program X, problem A może być rozwiązany poprzez obalenie programu X‖ (Stepp 2001).

Kolejną kwestią jest legitymacja, jaką argument o obszarach będących „publiczną własnością‖ nadaje zasadzie rządów większości. Zasada rządów większości jest zasadna, jeśli została jednomyślnie zaakceptowana, a nie jeśli narzucono ją niechętnym podatnikom. Lecz nawet jeśli zasada większości byłaby zasadna, to Kinsella nie dowodzi, że lokalni mieszkańcy koniecznie opowiadają się za ograniczoną imigracją. W Szwajcarii, przykładowo, część referendów dotyczących ograniczenia liczby obcokrajowców miało wynik negatywny. Nie mówię, że większość koniecznie opowiadałaby się za całkowicie otwartymi granicami, ale oczywiście nie ma w tej kwestii jednomyślności ani nawet niczego do niej zbliżonego. Niektórzy chcą zapraszania obcokrajowców — inni nie. Istotniejszy jest fakt, że ludzie rzeczywiście zapraszają imigrantów — zatrudniają ich, zapewniają zakwaterowanie i handlują z nimi. Najbardziej libertariańska postawa polegałaby na zezwoleniu na to, by ludzie robili, co chcą, z zasobami, które są ich prawowitą własnością, a których użytkowanie nie jest objęte żadnym jednomyślnym porozumieniem.

Radykalna wersja argumentu o „obszarach publicznych‖ użyta przez Hoppego i Kinsellę mówiłaby, że każde pojawienie się imigranta bezwarunkowo stanowi wtargnięcie, jeśli nie ma jednomyślności w sprawie jego przyjazdu. Jednak ten argument dowodziłby zbyt wiele. Hoppe słusznie wskazuje, że „każdy argument za międzynarodowym protekcjonizmem jest jednocześnie argumentem za międzyregionalnym protekcjonizmem‖ (1998, s. 222). Miałoby to zastosowanie również w takim przypadku: znaczyłoby to, że nie tylko imigracja z innego kraju, ale również przeprowadzka z innego regionu lub miasta18, narodziny dziecka lub nawet ruch turystyczny — każde z nich byłoby wtargnięciem. Nawet w słabej formie, w której Kinsella to przedstawia, tzn. że jeśli kierować się tym, co większość uznaje za „rozsądne‖ w odniesieniu do obszarów publicznych, to wniosek byłby taki, iż para nie powinna mieć zezwolenia na posiadanie dziecka, jeśli większość mieszkańców tego miasta nie wyraziłaby na to zgody ze względu na to, że nie chcą, by więcej ludzi korzystało z dróg, które opłacają19.

Istnieje również inny poważny problem z argumentem o drogach: w zależności od kraju, drogi mogą również nie być opłacane z podatków mieszkańców. Mogły być zbudowane dawno temu ze środków z podatków ludzi dawno zmarłych, a ich obecne utrzymanie może opierać się na środkach z akcyzy. Co wtedy? Czemu wówczas imigrant miałby mieć mniejsze prawo do używania dróg publicznych? Dalej, co z ludźmi, którzy nie płacą regularnie podatków, które przeznacza się na finansowanie dróg — czy oni też nie powinni być wydaleni z kraju? Jeśli niektórzy nie powinni mieć dostępu do „publicznych‖ dróg, parków itd., dlatego że nie płacą podatków, to nie ma powodów, by reguła ta odnosiła się tylko do imigrantów. Podążając za logiką tego argumentu, zasada ta powinna brzmieć: zezwólmy wszystkim podatnikom (netto) — lub ludziom wyrażającym taką wolę — na pozostanie lub wjazd do kraju oraz wydalmy lub zabrońmy wjazdu tym, którzy żerują na podatkach.

Podsumowanie

Argument przeciw wolnej imigracji staje się wobec tego nieprzekonujący: żaden argument za ograniczaniem imigracji nie dostarcza mocnych powodów, dla których należałoby traktować obcokrajowców inaczej aniżeli lokalnych mieszkańców. Kwestie takie jak przestępczość, prawo wyborcze, państwo dobrobytu i prawo antydyskryminacyjne rodzą mimo to pewne uzasadnione obawy. Co do przestępczości, wzmocnienie prawa własności prywatnej, z prawem do obrony własności przed intruzami włącznie, jawi się jako słuszne rozwiązanie. Państwowa policja zamiast ścigać sprawców przestępstw bez ofiary, powinna zajmować się obroną mieszkańców przed prawdziwymi przestępcami, czy to zza granicy, czy z wewnątrz kraju. Sprawa prawa wyborczego jest kwestią odrębną od prawa do pracy i zamieszkania na terenie danego kraju i nie istnieje argument na bazie praw libertariańskich za pozytywnym prawem do obywatelstwa czy głosowania. Odnośnie do państwa opiekuńczego jedynym rozwiązaniem jest próba doprowadzenia do likwidacji zasiłków dla imigrantów — a właściwie wszystkich zasiłków.

Niektórzy mogą powiedzieć, że libertarianie nigdy nie będą mieli prawa głosu w tej kwestii. Lecz czy będą je mieli w sprawie imigracji lub czymś z nią związanym? Jeśli libertarianin miałby zostać prezydentem Stanów Zjednoczonych i miałby poparcie libertariańskiej Izby Reprezentantów i Senatu, mógłby jak gdyby nigdy nic podejmować wszystkie istotne decyzje równocześnie. Z drugiej strony jeśli kwestie te miałyby być rozstrzygane za pomocą referendów, ich wyniki oscylowałyby raczej wokół „najmniejszego zła‖, a na pytanie, czym ono jest, zazwyczaj nie ma jasnej, czysto libertariańskiej odpowiedzi20.

Mówiąc o tym, kogo chcemy wpuścić do kraju, mówimy o osobistych  preferencjach. Wymaganie, by państwo odgrywało rolę właściciela, rodzi problem polegający na tym, że różni właściciele mogą mieć różne opinie na temat tego, kogo wpuścić. Nie ma zbytniego sensu próbować przekonywać, że państwo zachowywałoby się tak, jak niektórzy (może większość, może nie) z nas postąpiłaby w przypadku podejmowania wyboru w roli właściciela. Państwo i tak nie posłucha i nie dojdziemy do zgody w tej kwestii — ani pośród libertarian, ani pośród całej populacji. W zamian za to libertarianie powinni skupić się na szerzeniu libertariańskich idei, czyli zniesieniu państwa opiekuńczego, wzmocnieniu prawa właścicieli do swobodnej dyskryminacji i lepszej ochrony praw własności.

Published in the Journal of Libertarian Studies, Vol. 22, 2010, p. 35-52.  (PDF)

Polish translation. Tłumaczenie: Monika Butryn (PDF)

Notes

1 Zob. Friedman (1995, rozdz. 13); Salin (2000, rozdz. 11); Schoolland (2001); Block (1998, s. 167–86); i Hudson (1986, s. 51–62).

2 Obrona libertariańskiej teorii prawa własności: zob. Rothbard (2002, ps. 21–70) i Hoppe (2006, rozdz. 13 i załącznik).

3 Niekiedy za pomocą prywatnych grup, tak jak tych strzegących granicy amerykańsko-meksykańskiej.

4 Mimo tego pojawiają się skargi na nielegalnych imigrantów z Meksyku, którzy także otrzymują państwowe pieniądze.

5 Block (1991) broni jak bohaterów członków pewnych grup społecznych powszechnie znienawidzonych, pomimo braku jakiejkolwiek winy. Na temat obrony nielegalnych imigrantów w podobny sposób zob. Bramoullé (brak daty) i Binswanger (2006).

6 Argument ten związany jest z mitem o niedostatku miejsc pracy, na szczęście rzadko używanym przez libertarian i ekonomistów, ale rozpowszechnionym wśród laików, o którym warto tutaj wspomnieć dla porządku. Mit ten mówi, że istnieje limitowana liczba miejsc pracy, a imigranci „zabierają‖, co za tym idzie, „nasze‖ miejsca pracy „nam‖. Jak ujął to Mises: „Próby uzasadnienia, na gruncie ekonomii, restrykcyjnej polityki imigracyjnej są z góry skazane na porażkę. Nie ma najmniejszej wątpliwości, że bariery migracyjne osłabiają produktywność ludzkiej pracy (Mises 1985, s. 139). Na temat błędnych przekonań o zatrudnieniu, zob. Hazlitt (1979, rozdz. 7, 8). W każdym razie, jeśli ograniczenie konkurencyjności na rynku pracy byłoby ekonomicznie słuszne ze względu na to, że może mieć ona negatywny wpływ na płace nominalne, to w takim razie pracujący dorośli mężczyźni powinni powstrzymywać również kobiety i młodych mężczyzn przed powiększeniem siły roboczej.

7 Zob. Krepelka (2005).

8 „Nosiciele chorób zakaźnych są w rzeczywistości, jeśli nie celowo, „armią najeźdźców‖, jako że jeśli zezwoli się na ich wjazd do kraju-odbiorcy, rozniosą swoje zarazki na niewinnych ludzi‖ — Block (1998, s. 176).

9 Przykładowo: jeśli obcokrajowiec przekracza granicę na wysokiej, ośnieżonej górze, nie przeszkadzając nikomu, przez nikogo nawet niezauważony, trudno uznać to za przypadek „wymuszonej integracji‖.

10 O libertariańskich argumentach przeciwko łatwym zasadom przyznawania obywatelstwa, zob. również Block i Callahan (2003, s. 66).

11 Na temat głębszej krytyki „prawa‖ wyborczego, zob. Spooner (1877 i 1966).

12 Chociaż ta ostatnia praktyka została jednak niedawno uznana za niezgodną z konstytucją przez Federalny Sąd Najwyższy Szwajcarii, co było następstwem kontrowersji wywołanych przez uznanie owych demokratycznych metod za „dyskryminację‖. Referendum o zmianie konstytucji federalnej, która miałaby utrzymać władzę gminną, jeśli chodzi o wybór sposobu nadawania obywatelstwa, miało wynik negatywny. Nadanie „praw‖ wyborczych obcokrajowcom również stanowi problem. Dotychczas niektóre kantony uchwaliły takie prawa, głównie na poziomie gminnym, a niekiedy również na poziomie kantonalnym.

13 Block i Callahan podają dobre powody ekonomiczne, dla których nie stosowaliby jej. Zob. Block i Callahan (2003, s. 48-50).

14 Zob. Hornberger (2000).

15 Interesujące pytanie nasuwa się odnośnie uczęszczania do szkół i uniwersytetów opłacanych z pieniędzy z podatków. Możliwa odpowiedź zawiera albo przyjęcie tezy, że szkoły opłacane są z podatków rodziców lub uznanie tego za „pożyczkę‖ od państwa, którą osoba wykształcona spłaci w nadmiarze poprzez proporcjonalne lub progresywne podatki. Mimo to, nawet jeśli osoba ta nie „spłaci‖ tych pieniędzy państwu, nadal nie oznacza to, że państwo ma prawo do roszczeń o ich zwrot — państwo nie było bowiem pierwotnym właścicielem tych pieniędzy.

16 A więc: „Jest to podstawowa pułapka etatystów: legitymizowanie jeszcze większego ucisku jako środka łagodzącego upadek wcześniejszych środków ucisku‖ — Rideau (2003). Fakt, iż interwencja państwa zasadniczo prowadzi do większej ilości interwencji w błędnym kole interwencjonizmu, dostrzeżony został już przez Misesa (1991).

17 Zob. Block i Callahan (2003, s. 61–62).

18 Również zauważone przez Blocka (1998, s. 173)

19 Zarzut podniesiony także przez Blocka (2004). Dla głębszego uzasadnienia faktu, że argument za restrykcyjną imigracją miałby również zastosowanie przy ograniczaniu urodzeń, zob. Block i Callahan (2003, s. 55-61)

20 Przykładowo, nawet tak mile widziana propozycja cięć zasiłków dla nielegalnych imigrantów mogłaby być połączona z innymi zmianami, wobec których libertarianie mieliby powody, by oponować. Zob. Unz 1994

References

Literatura: Binswanger, Harry. 2006. ―The Solution to ‗Illegal Immigration‘‖, [w:] Capitalism Magazine, 20 maja. Block, Walter. [1976] 1991. Defending the Undefendable. San Francisco, Calif.: Fox & Wilkes. ——. 1998. ―A Libertarian Case For Free Immigration.‖ Journal of Libertarian Studies 13 (2). ——. 2004. ―The State Was a Mistake.‖ Mises.org, 25 maja. Block, Walter, and Gene Callahan. 2003. ―Is There a Right to Immigration?: A Libertarian Perspective.‖ Human Rights Review 5:1. Bramoullé, Gérard. Brak daty. ―Hommage aux immigrés clandestins‖ [Tribute To Illegal Immigrants]. Lemennicier.bwm-mediasoft.com. Cox, Stephen. 2006. ―The Fallacy of Open Immigration.‖ Liberty 20 (10). Friedman, David D. [1973] 1995. ―Open the Gates‖, [w:] The Machinery of Freedom: A Guide to Radical Capitalism. La Salle, Ill.: Open Court. Hayek, Friedrich A. [1960] 1978. The Constitution of Liberty. Chicago: University of Chicago Press. Hazlitt, Henry. [1946] 1979. Economics in One Lesson. New York: Three Rivers Press. Hoppe, Hans-Hermann. [1993] 2006. The Economics and Ethics of Private Property. Auburn, Ala.: Ludwig von Mises Institute. ——. 1998. ―The Case for Free Trade and Restricted Immigration.‖, [w:] Journal of Libertarian Studies 13 (2). ——. 2001. Democracy—The God that Failed: The Economics and Politics of Monarchy, Democracy, and Natural Order. New Brunswick, NJ.: Transaction Publishers. ——. 2002. ―Natural Order, The State, And The Immigration Problem‖, [w:] Journal of Libertarian Studies 16 (1). Hornberger, Jacob G. 2000. ―Let‘s Stick with Traditional American Values!‖ Future of Freedom Foundation, February. Hospers, John. 1998. ―A Libertarian Argument Against Open Borders.‖,, [w:] Journal of Libertarian Studies 13 (2). Hudson, James L. 1986. ―The Philosophy of Immigration.‖, [w:] Journal of Libertarian Studies 8 (1). Kinsella, N. Stephan. 2005. ―A Simple Libertarian Argument Against Unrestricted Immigration and Open Borders.‖ LewRockwell.com, 1 września. Krepelka, Jan. 2005. ―La liberté de contrat ne s‘arręte pas aux frontičres!‖ [Freedom Of Contract Doesn‘t Stop At The Border], Bilan, No. 188, 7 września. Schoolland, Ken. 2001. ―Immigration: Controversies, Libertarian Principles & Modern Abolition.‖ Prezentacja na XX Światowej Konferencji Międzynarodowego Towarzystwa Wolności Indywidualnej (ISIL), Dax (Francja). Mises, Ludwig von. [1927] 1985. Liberalism In The Classical Tradition. Irvingtonon- Hudson, N.Y.: Foundation for Economic Education. ——. [1950] 1991. ―Middle-of-the-Road Policy Leads to Socialism.‖, [w:] Two Essays by Ludwig von Mises. Auburn, Ala.: Ludwig von Mises Institute. Murphy, Robert P. 2006. ―Upsidedown Luddism: The Case of Immigration.‖ Mises.org, 3 października. North, Gary. 1998. ―The Sanctuary Society and Its Enemies.‖, [w:] Journal of Libertarian Studies 13 (2). Richman, Sheldon. 2000. ―Anarcho-Anti-Immigrationism?‖ Future of Freedom Foundation, February. Rideau, François-René. 2003. ―Le faux problčme de l‘immigration‖ [The False Problem of Immigration]. PageLiberale.org, Styczeń. Rothbard, Murray N. [1973] 2002. ―The Libertarian Creed.‖, [w:] For a New Liberty: The Libertarian Manifesto. Auburn, Ala.: Ludwig von Mises Institute. Salin, Pascal. 2000. ―L‘immigration dans une société libre‖ [Immigration In A Free Society]. Libéralisme. Paris: Odile Jacob. Schoolland, Ken. 2001. ―Immigration: Controversies, Libertarian Principles & Modern Abolition.‖ Prezentacja na XX Światowej Konferencji Międzynarodowego Towarzystwa Wolności Indywidualnej (ISIL), Dax, Francja. Spooner, Lysander. [1867] 1966. No Treason. Larkspur, Colo.: Pine Tree Press. ——. 1877. ―Against Woman Suffrage.‖ New Age (February). Stepp, William. 2001. ―The Chodorov Principle.‖ Mises.org, February 17. Unz, Ron K. 1994. ―Sinking Our State.‖ Reason (Listopad)