Kolektywizm nie istnieje

Wiele osób, nawet wśród przeciwników kolektywizmu, nadal nie rozumie rzeczywistej różnicy między indywidualizmem a kolektywizmem. Nie chodzi o to, że indywidualizm jest lepszy: indywidualizm odpowiada rzeczywistości, natomiast kolektywizm jest czystym absurdem.

Twierdzenie Arrowa jedynie sformalizowało rzecz oczywistą: jeśli Jan chce iść do kina, Jakub do teatru, a Joanna do opery, to czego chcą „Jan, Jakub i Joanna”? I nawet gdyby Jan i Jakub zgodzili się pójść do kina (albo na przykład zgwałcić Joannę), czego chce to samo „społeczeństwo-grupa-lud-kolektyw-naród”, złożone z „Jana, Jakuba i Joanny”?

Zasada większości, powszechnie uznawana za praktyczne urzeczywistnienie „demokracji” (władzy „ludu”, czyli określonego, dowolnie przyjętego odsetka dowolnie zdefiniowanej grupy w jakimś dowolnym systemie wyborczym), nie jest w żaden sposób święta, prawomocna, oficjalna ani logiczna. Wyraża jedynie prawo silniejszego; to rodzaj wyrafinowanego skrótu pozwalającego uniknąć rozstrzygania sprawy przemocą (przy założeniu, że zwyciężyłaby liczniejsza strona). W żadnym razie nie należy jej uznawać za wyraz jakiejś „woli zbiorowej”, która nie jest zatem pojęciem poprawnym: 50,00% nie jest w żaden sposób bardziej „oficjalne” niż 20%, 40% czy 80,43%.

Ci, którzy są równiejsi od innych

Niemożność podjęcia jednej prawomocnej decyzji zbiorowej skazuje więc każdy kolektywizm na porażkę już na wstępie. Łatwo to zaobserwować w praktyce: w których ustrojach pewne konkretne jednostki mają największą władzę? Gdzie występuje najbujniejszy kult jednostki, niemal mistyczne uwielbienie kilku samolubnych ludzi przez miliony innych? W tak zwanych ustrojach kolektywistycznych.

Hitler, Stalin, Lenin, Castro, Chomejni, Mao, Kim Dzong Un, Ceaușescu i inni — czy mamy ich uważać za „kolektywistów”? To nie ma sensu. Aby zrozumieć świat, trzeba konsekwentnie trzymać się indywidualizmu metodologicznego1. Świat wyjaśniają znacznie bardziej indywidualne interesy (trafnie rozpoznane lub nie) niż filozofia.

Dlatego ci, którzy jak Ayn Rand czy Isabel Paterson2 przeciwstawiają indywidualizm kolektywizmowi, mylą się o tyle, o ile widzą w tym poprawną dychotomię: wybór między dwoma spójnymi światopoglądami, dokonywany z góry, po którym ich zwolennicy wiernie stosują się do wybranej filozofii.

W rzeczywistości nie jest to walka ideologiczna ani filozoficzna: najważniejszym problemem świata nie jest „wybór” (dla kogo?) między dwiema spójnymi, przeciwstawnymi filozofiami.

Ofiary i ci, którzy na nich korzystają

Weźmy faszyzm:

Per il liberalismo (come per la democrazia e il socialismo), l’individuo è fine, la società è mezzo; nè è concepibile che l’individuo, che è fine, possa mai assumere il valore di mezzo. Per il fascismo la società è fine e l’individuo è mezzo, e tutta la vita della società consiste nell’assumere l’individuo come strumento dei fini sociali.

[Dla liberalizmu (podobnie jak dla demokracji i socjalizmu) jednostka jest celem, a społeczeństwo środkiem; nie do pomyślenia jest, aby jednostka, która jest celem, mogła kiedykolwiek stać się środkiem. Dla faszyzmu społeczeństwo jest celem, a jednostka środkiem; całe życie społeczeństwa polega na wykorzystywaniu jednostki jako narzędzia realizacji celów społecznych.]

— Alfredo Rocco, minister sprawiedliwości (1925–1932), „La Dottrina Politica del Fascismo” [Polityczna doktryna faszyzmu], 1925.

Rocco oczywiście myli się co do demokracji, a jeszcze bardziej co do socjalizmu. Mniej więcej w tym samym czasie (narodowy) socjalista Goebbels napisał:

Sozialist sein: das heißt, das Ich dem Du unterordnen, die Persönlichkeit der Gesamtheit zum Opfer bringen. Sozialismus ist im tiefsten Sinne Dienst.

[Być socjalistą to podporządkować Ja drugiemu, poświęcić osobowość na rzecz ogółu. Socjalizm jest w najgłębszym sensie służbą.]

— Goebbels, Michael: ein Deutsches Schicksal in Tagebuchblattern, 1926.

W obu przypadkach istotne jest więc poświęcenie jednostki na rzecz kolektywu. Ale czym jest ten „kolektyw”, jeśli nie „grupą jednostek”? Chodzi zatem o poświęcanie jednostek — lecz w jakim stopniu i dokładnie na czyją korzyść? Gdyby bowiem poświęcono wszystkie jednostki tworzące społeczeństwo3, kto i co by pozostało?

Społeczeństwo i jednostki

Jak mawiała Thatcher, „nie ma czegoś takiego jak społeczeństwo” — a ściślej, nie ma żadnego jednego społeczeństwa4. „Społeczeństwo” jest abstrakcją, a w praktyce zawsze oznacza innych ludzi. Poświęcić jednostkę w imię i dla dobra społeczeństwa oznacza więc poświęcić ją na korzyść innych jednostek lub na mocy ich decyzji. Pozostaje tylko pytanie: kogo poświęca kto? Kto podejmuje decyzje w imieniu „kolektywu”, a sam jest tym samym wyłączony z grona tych, których można poświęcić?

Na czym zatem polega kolektywizm? Na zwykłej propagandzie dla pożytecznych idiotów, irracjonalnej i niespójnej, której jedynym celem jest usprawiedliwienie obecnego władcy (lub zamachu stanu przyszłego władcy). Ma skłonić innych, by uznali autora propagandy za „prawowitego” posiadacza władzy decydowania w imieniu kolektywu i nie buntowali się przeciw jego samolubnym decyzjom o poświęceniu ich dla własnej korzyści.

Nie jest więc przypadkiem, że ustroje kolektywistyczne, zazwyczaj „egalitarne dyktatury”, zawsze opierają się na hipokryzji. Nie mają filozofii, która byłaby pojęciowo poprawna, a cała ich struktura opiera się na ciągłych sprzecznościach (dwójmyślenie). Argumenty ich władców są zatem tylko pretekstami ad hoc, narzędziami retorycznymi, które poważnie traktuje jedynie garstka pożytecznych idiotów — a z pewnością nie sami władcy.

Kolektywizm jest więc całkowitym kłamstwem. Nie sprzeciwia się nierównościom, nie sprzeciwia się zyskom, nie sprzeciwia się „wyzyskowi”5 i z pewnością nie sprzeciwia się egoizmowi. Nie sprzeciwia się nawet indywidualizmowi: jego jedynym wrogiem jest powszechne prawo naturalne. Promuje nieograniczoną władzę pewnych jednostek, samowolę i nihilizm zamiast uznania jednego zbioru zasad, które obowiązują identycznie każdego pojedynczego człowieka.

Kolektywizm jest jedynie strategią polityczną stosowaną przez niektóre jednostki, aby zwiększyć ich władzę nad innymi jednostkami. Z niemoralnego egoizmu i arogancji chcą być tymi, którzy wyzyskują, którzy czerpią zyski i którzy rządzą innymi. Niczym więcej.

Pożyteczni idioci pustki

Czy ma zatem sens odróżnianie szczerych kolektywistów (lub tych, którzy za takich się podają?), czyli „złudzonych idealistów”, od pozostałych? Nieszczególnie.

Pierwsi są pożytecznymi idiotami drugich (historia jest pełna przykładów pomocników zła, nad których upadkiem nikt nie uroni łzy). I czy naprawdę powinniśmy wybaczać pożytecznym idiotom, którzy poświęcają życie walce o jakiś cel, nie zatrzymując się choćby na pięć minut, aby zapytać, co właściwie mają prawo robić?

Ale czyimi pożytecznymi idiotami są ci drudzy?

Przez trzydzieści lat zachodni komuniści byli pożytecznymi idiotami sowieckich aparatczyków, którzy z kolei byli pożytecznymi idiotami Stalina — pożytecznymi idiotami bezużytecznych psychopatów. Lecz co osiągnął sam Stalin? Niewyobrażalnego postępu kapitalizmu i transhumanizmu, którego socjalizm pozbawia tych, których morduje, wyzyskuje i zubaża — on również nie zaznał. Gdy dąży się wyłącznie do sadystycznej i kruchej władzy nad garstką głodujących nieszczęśników6, jedynymi niepodważalnymi i ostatecznymi zwycięzcami mogą być zniszczenie, śmierć i nicość7.

Jeśli więc głupi kolektywiści są pożytecznymi idiotami kolektywistów psychopatycznych, to na końcu łańcucha wszyscy są tylko tym: pożytecznymi idiotami pustki.